Islam Mutefekkirleri ile Garb Mutefekkirleri Arasinda Mukayese

04.07.13 | yabgu


http//photoload.ru/data/fb/0a/97/fb0a97a7a6ef782f2e6d2b38ee4b50.jpg


<b>&#304;slam M&#252;tefekkirleri ile Garb M&#252;tefekkirleri Aras&#305;nda Mukayese</b>
Author: &#304;smail Hakk&#305; &#304;zmirli
Editor & Comment: S&#252;leyman Hayri Bolay
Publisher: Diyanet Yayinleri
Publication date: 1977
Number of pages: 77
Format / Quality: PDF
Size: 4,7 Mb
Language: Turkish

Цитата:

&#304;smail Hakk&#305; &#304;zmirli
1868-1946

h1285 de &#304;zmir'de do&#287;du. Babas&#305; Y&#252;zba&#351;&#305; &#304;zmirli Hasan Efendi, Annesi Kandiyeli Hafized han&#305;m.
&#304;lk ve Orta Tahsilini &#304;zmir'de yapt&#305;. &#304;ki&#231;e&#351;melik &#304;btidai Mektebi'ni ve R&#252;&#351;tiye'yi bitirdi. Babas&#305;n&#305;n Amcas&#305; Ama Haf&#305;z'dan Qur'an H&#305;fz&#305;n&#305; tamamlad&#305;. Medrese Dersleri'ne devam etti, Kamil Efendi'den Farsca okudu. Bu arada &#350;azeli Tarikat&#305;’ndan da &#304;cazet ald&#305;. R&#252;&#351;diye'yi bitirdikten sonra bir s&#252;re &#304;zmir'de Fars&#231;a Muallimli&#287;i yapt&#305;. Ahmed As&#305;m Bey Adl&#305; bir Zat'tan 10 Y&#305;l Tasavvuf Dersleri ald&#305;.

&#304;stanbul'a geldi ve Yeni a&#231;&#305;lan Daru’l- Muallimi Aliye'ye girdi ( 1892). Ayn&#305; zamanda &#350;akir Efendi'nin Yavuz Selim Camii'ndeki Dersler'ine Devam etti ve Hadis &#304;cazeti ald&#305;. Daru’l-Muallim’i Birincilikle bitirdi (1894). Maarif Naz&#305;r&#305; R&#252;&#351;d&#252; Pa&#351;a, &#304;zmirli'nin &#304;stanbul d&#305;&#351;&#305;na gitmesine Raz&#305; olmad&#305;. Mercan &#304;dadisi'ne Din Dersleri Tarih ve Ahlak Hocal&#305;&#287;&#305;'na Tayinini yapt&#305;, &#199;ocuklar&#305;n&#305;n Hocal&#305;&#287;&#305;n&#305; da ona verdi. 1895 de Nak&#351;i &#350;eyhleri'nden L&#252;leburgaz Qad&#305;s&#305; S&#252;leyman Necati Efendi'nin K&#305;z&#305; Nuriye Han&#305;m'la evlendi ve Kay&#305;npederi'nin Vefa'daki Evine yerle&#351;ti. [1]

1908 de &#231;&#305;kmaya ba&#351;layan S&#305;rat&#305; M&#252;stakim Ekibi'ne kat&#305;ld&#305;, daha sonra Sebil&#252;rre&#351;ad Ad&#305;yla yay&#305;m&#305;n&#305; s&#252;rd&#252;ren Mecmua’da pek &#231;ok Yaz&#305;s&#305; &#231;&#305;kt&#305;, &#246;zellikle Tart&#305;&#351;ma ve Cevap T&#252;r&#252; Yaz&#305;lar&#305;n&#305; burada ne&#351;retti.

M&#252;lkiye Mektebi'nde Arap&#231;a, Kelam, &#304;slam Tarihi, F&#305;k&#305;h Usul&#252;, Mecelle ( 1904-08): Daru’&#351;-&#350;afaka'da Mant&#305;q, Kelam, &#304;slam Tarihi, Daru’l-Funun’un &#304;lahiyat'ta F&#305;q&#305;h Usulu, &#304;lmi-H&#305;laf, Hikmeti-Te&#351;ri, Siyer, Arap Felsefesi, Hadis ve Hadis Tarihi, F&#305;q&#305;h Tarihi, &#304;slam Tarihi, Daru’l-Funun Edebiyat'ta Felsefe, Felsefe Tarihi, &#304;slam Felsefesi, Mant&#305;q, Metafizik, Arap Edebiyat&#305; ( 1911-15); Mektebi Hukuk'da F&#305;q&#305;h Usulu; Sahn&#305; S&#252;leymaniye'de Felsefei ilmi-Hilaf, Hikmeti Te&#351;ri; Medreset&#252;'l-M&#252;tehass&#305;s&#305;n'de &#304;slam Felsefesi Tarihi, Metafizik, Dinler Tarihi, Medresetu'l-Vaizin'de Kelam, Felsefe, Dinler Tarihi, &#304;stanbul &#220;ni. Edebiyat Fakultesi’nde ( 1933 den sonra) Hadis ve Tefsir Tarihi, M&#252;sl&#252;man T&#252;rk Alimleri Dersleri okuttu. Ordunaryus Prof.lu&#287;a y&#252;kseldi.

&#304;zmirli bu Hocal&#305;klar&#305; yan&#305;nda &#304;darecilikler ( Daru’&#351;-&#350;afaka, Daru’l-Muallimin, Daru’l-Funun &#304;lahiyat ve Edebiyat, Medresetu'l- M&#252;tehass&#305;sin, &#304;&#220; &#304;slam Tetkikleri Enst&#252;t&#252;si.. M&#252;d&#252;rleri) ve bir&#231;ok &#304;lmi Komisyon'da &#252;yelikler ( Maarif Nezareti Tefti&#351; ve Muayene Heyeti, Medreseler Tefti&#351; Heyeti, Daru’l-Hikmetil- &#304;slamiyye, Maarif Nezareti Tedkiki K&#252;tub, Ist&#305;lahat&#305; &#304;lmiye Enc&#252;meni, &#350;eriye ve Evkaf Vekaleti Tedkikat ve Telifat&#305; &#304;slamiye Heyeti...) de bulundu.

1932 ve 1937 de yap&#305;lan Tarih Kongreleri'ne &#304;&#351;tirak etti, Tebli&#287;ler sundu, Tart&#305;&#351;malar'a kat&#305;ld&#305;. 1939 da Emekli'ye ayr&#305;ld&#305;. &#304;slam Ansiklopedisi’ne Tepki olarak d&#252;&#351;&#252;n&#252;len &#304;slam T&#252;rk Ansiklopedisi'nin &#304;lim Heyeti Ba&#351;kanl&#305;&#287;&#305;'n&#305; yapt&#305; ve bu Ansiklopedi'ye bir&#231;ok De&#287;erli Madde yazd&#305; ( 1940,46). 8 Aral&#305;k 1944 te Kad&#305;k&#246;y Halkevi’nde kendisi i&#231;in bir Jubile yap&#305;ld&#305;. 3700 Ciltlik K&#252;t&#252;phanesi ve bas&#305;lmam&#305;&#351; Eserleri S&#252;leymaniye K&#252;t&#252;phanesi’ne vakfetti.

31 Ocak -1 &#350;ubat Gecesi Ankara'da Vefat etti, 2 &#350;ubat da Cenaze Namaz&#305; Hac&#305;bayram Camii’nde k&#305;l&#305;nd&#305;ktan sonra Cebeci Asri Mezarl&#305;&#287;&#305;na defnedildi.

Arap&#231;a, Fars&#231;a, Frans&#305;zca, Rusca, biliyor. Annesinden de Rumca ve Latince &#246;&#287;rendi. &#304;smail Kara’n&#305;n &#304;slamc&#305;lar aras&#305;nda sayd&#305;&#287;&#305; &#304;zmirli’nin &#304;slamc&#305;l&#305;k Yorumlar&#305; tart&#305;&#351;mal&#305;d&#305;r.

A.S.Ert&#252;rk onu ve &#350;emseddin G&#252;naltay’&#305; Osmanl&#305;'da g&#246;r&#252;len &#304;slamc&#305; (o Selefi/ Modernist olarak adland&#305;r&#305;r) Ak&#305;m&#305;n iki Damar&#305;ndan 1. Olan Bat&#305; Pozitivizm’inin, Adaptasyonu olarak sayar ve zamanla laik-reformcu bir &#199;izgi'ye oturtur.[2]

Eserleri:

Раскрыть
-Yeni &#304;lm-i Kelam [3]

-Miyaru'l-Ulum, [4]

-Mant&#305;ki Tatbiki ve Fenn-i Esalib, [5]

-Kitabu'l-&#304;fta ve'l-Qaza, [6]

-&#304;lm-i Mant&#305;q, [7]

-Hikmet-i Te&#351;ri, [8]

-Usul-i F&#305;k&#305;h Dersleri, [9]

-Arab Felsefesi, [10]

-Fenni Menahic, [11]

-Muhtasar Felsefe-i Ula, [12]

-Mizanu'l-&#304;tidal, [13]

-Felsefe Dersleri , [14]

-&#304;lmi H&#305;laf, [15]

-Siyeri Celilei Nebeviyye, [16]

-Gaziler'e Arma&#287;an, [17]

-Muhtasar ma ba'de't-Tabia, ( Metafizik, ts).

-Felsefe-Hikmet I ,(&#304;lmun Nefs, [18]

-&#304;slam'da &#304;lk Terc&#252;me, [19]

-Muhassalu'l-Kelam ve'l-Hikme, [20]

-Felsefe-i &#304;slamiyye Tarihi, [21]

-Ihvan-&#305; Safa Felsefesi, [22]

-Mulahhas &#304;lm-i Tevhid, [23]

-Ebu Bekir Razi ve Felsefesi, [24]

-el Cevavu's-Sedid fi Beyan&#305; Dini't-Tevhid ,[25]

-&#304;slam Felsefesi Tarihi I, [26]

-Din Dersleri, [27]

-Mustasvife S&#246;zleri mi, Tasavvuf'un Zaferi mi- KHkk&#305;n Zaferleri, [28]

-Yahudilik, Hristiyanl&#305;k, M&#252;sl&#252;manl&#305;k, [29]

-Arab Filozofu el-Kindi, [30]

-D&#252;rzi Mezhebi, [31]

-Meani-i Qur'an, [32]

-M&#252;sl&#252;man T&#252;rk Hukuku ve Dini, [33]

-M&#252;sl&#252;man T&#252;rk Filozoflar&#305;, [34]

-&#350;ark Kaynaklar&#305;'na G&#246;re M&#252;sl&#252;manl&#305;k'tan Evvel T&#252;rk K&#252;lt&#252;r&#252;'n&#252;n Arap Yar&#305;madas&#305;'nda &#304;zleri, [35]

-Alt&#305;nordu Devleti Tarihi'ne Ait Metinler; T. Hausen'den Ter. ve Tenkitler, [36]

-&#304;slam M&#252;fekekkirleri ile Garb M&#252;tefekkirleri Aras&#305;nda Mukayese , [37]

-Tarihi Qur'an, [38]

Daru’l-Funun &#304;lahiyat Fakultesi Mecmuas&#305;’nda "&#304;slam'da Felsefe Cereyanlar&#305;" Anaba&#351;l&#305;&#287;&#305; alt&#305;nda yay&#305;nlanan kitapla&#351;mam&#305;&#351; Makaleleri yakla&#351;&#305;k 600 Sayfa civar&#305;ndad&#305;r ve &#199;al&#305;&#351;malar&#305;n&#305;n en &#214;nemli Verimleridir. ( 1927-29). Bu Mecmua’dan ba&#351;ka Daru’l-Funun Edebiyat Fakultesi Mecmuasu, S&#305;rat&#305; Mustakim, Sebil&#252;rre&#351;ad, Cerideyi &#304;lmiyye, &#304;slam T&#252;rk Ansiklopedisi (bir&#231;ok madde) bu Ansiklopedisin Mecmuas&#305;, Mihrab, Selamet gibi Dergiler'de ve &#304;kdam, Tasvir, Ulus Gazeteler'inde bir&#231;ok Makalesi yay&#305;nland&#305;.





[1] Nuriye Han&#305;m'&#305;n 1907 de Vefat&#305; &#252;zerine Kad&#305;k&#246;y'de M&#252;tevelli Aziz Efendi'nin K&#305;z&#305; Kadriye Han&#305;m'la ikinci Evlili&#287;ini yapt&#305;.

[2] Ert&#252;rk, A.S, D&#252;nya ve &#304;slam Dergisi, 1990 Yaz Say&#305;s&#305;.

O’na g&#246;re 2.Damar Geleneksel &#304;slam K&#252;lt&#252;r&#252;'n&#252; kurtarmaya &#231;al&#305;&#351;&#305;rken, giderek K&#246;ktenci bir Tutum'a y&#246;nelen Akif, Babanzade’lerin Ak&#305;m&#305;d&#305;r.

[3] 1923-1924, 2 Cilt, Sabri Hizmetli taraf&#305;ndan Latin Harfleri'yle bas&#305;ld&#305;, 1981. Yeni &#304;lmi Kelam’dan:: &#304;slam Akaidini savunmaya &#231;al&#305;&#351;t&#305;. Pozitifist ve Materyalist Fikirler'e kar&#351;&#305; Aristoteles ve Mu'tezile Ele&#351;tiri'yle Dolu Kelam nas&#305;l M&#252;naka&#351;a edebilirdi? O &#351;&#246;yle der:

"Son As&#305;rlar'da Bat&#305; Felsefesi Memleketimize girmekle, Kelam &#304;lmi tabiat&#305;yla Yetersiz kalm&#305;&#351;t&#305;r, Kelam &#304;lmi’ne, bug&#252;nk&#252; Zihniyete g&#246;re yeni bir &#350;ekil vermek Zaruret halini alm&#305;&#351;t&#305;r."

[4] 1897,

[5] 1909,

[6] 1910,

[7] 1911,

[8] 1912,

[9] 1913,

[10] 1913,

[11] Metodoloji, Mant&#305;k, 1913,

[12] Philosophie premiere, 1913,

[13] 1913,

[14] 1914,

[15] 1914,

[16] 1916,

[17] Harbiye Nezareti’nin emriyle yaz&#305;ld&#305;, 1916,

[18] 1917,

[19] 1919,

[20] 1920,

[21] 1920,

[22] 1921,

[23] 1922,

[24] 1922,

[25] 1923, Angilikan Kilisesine Cevap Adl&#305; Eserinde Akl&#305;n de&#287;eri &#252;zerine &#351;&#246;yle yazar: s.60, 184: "&#304;slam Dini Aqla hitab eder. Basirete Nur verir, Qalb'in &#252;zerindeki yo&#287;un perdeleri kald&#305;rr, kalbi fasid ak&#305;deler zincirinden, bat&#305;l hurafeler k&#246;ste&#287;inden kurtar&#305;r. &#304;slam yarat&#305;c&#305;y&#305; tan&#305;tt&#305;, Tevhid’in delillerini ortaya koydu. Bu sayede akli-selim sahipleri Allah'&#305;n s&#305;fatlar&#305;ndan vacib, caiz ve m&#252;stahil olanlar&#305;n&#305; bildi. Dini Muhammedi Allah ile kulu aras&#305;na giren perdeleri, kahinleri, din adamlar&#305;n&#305; ve arac&#305;lar&#305; ortadan kald&#305;r&#305;r.

Dini &#304;slam Davet etti&#287;i &#351;eyi delille ispat eder.. &#304;slam, halk&#305;n b&#252;y&#252;&#287;&#252;n&#252;, k&#252;&#231;&#252;&#287;&#252;n&#252;, avam&#305;n&#305; ve havass&#305;n&#305; &#351;una davet eder: Siz ak&#305;l ve fikrin ir&#351;ad etti&#287;i hususlarda d&#252;&#351;&#252;nmek ve anlamak i&#231;in Allah'&#305;n ak&#305;l ve fikirle &#351;ereflendirdi&#287;i insanlars&#305;n&#305;z. Maddi alemi anlay&#305;n fakat Adil &#351;eriatin ve kamil, faziletin hududunda durun. Yaratan&#305;n&#305;z&#305; ak&#305;l ve fikirle bulun.. &#304;&#351;te islam akla bu kadar itina etmi&#351;tir.

&#304;slam dini talim, terbiye, tefekk&#252;r ve ictihadla akl&#305; korudu&#287;u gibi, akla zarar veren veya akl&#305; izale eden &#351;eylerden de d&#252;&#351;&#252;nceyi korur. &#304;lk nazil olan ayetin "oku" diye ba&#351;lamas&#305; &#304;slam'&#305;n akla, ilme, marifete ve d&#252;&#351;&#252;nceye verdi&#287;i &#246;nemi g&#246;sterir. Ayn&#305; hitapta kaleme i&#351;aret edilmesi bunun di&#287;er bir delilidir. Dini &#304;slam bir ak&#305;l, fikir, burhan, delil ve nazar dini oldu&#287;u i&#231;in akli d&#252;&#351;&#252;nce en m&#252;him bir esast&#305;r. &#304;slam’&#305;n temeli olan Tevhid’de akli nazar umdedir. &#304;slam b&#252;t&#252;n h&#252;k&#252;mlerinde akla hitap eder. M&#252;sl&#252;manl&#305;kta ak&#305;l ile nakil daima muvaf&#305;kt&#305;r.

&#304;slam dini bir &#231;ok ayetlerle insanlar&#305; tekekk&#252;re, tezekk&#252;re, itibare, tedebb&#252;re, teakkule ve tefehh&#252;me davet eder. Nazar ve tefekk&#252;re ait ayetlerin say&#305;s&#305; 500 den fazlad&#305;r. &#304;slam ak&#305;l nurunu s&#246;nd&#252;rmez, basiret me&#351;alesini k&#246;reltmez. Aksine d&#252;&#351;&#252;ncetyi kuvvetlendirir, fikri d&#252;zeltir, akla rehner olur, ula&#351;amad&#305;&#287;&#305; hakikate akl&#305; ayd&#305;nlat&#305;r, g&#246;remedi&#287;i zarar ve tehlikelerden onu kurtar&#305;r, ak&#305;l i&#231;in ilahi bir kandil olur, onu nurundan faydaland&#305;r&#305;r.

&#304;slam, ak&#305;l ve fikri taklid zincirinden kurtararak hem his ve tecr&#252;be ile hem de ak&#305;l ve muhakeme ile fikre revac, kalbe inki&#351;af verir. Bilumum haklara ehil, vazifelerle m&#252;kellef olman&#305;n &#351;art&#305; ak&#305;ld&#305;r. Akl&#305; eksik olan&#305;n ehliyeti ve salahiyeti de noksan olur. &#304;slam, fikre me&#351;ru bir dairede istiklal bah&#351;etmekle hakk&#305;, delil ile arar. &#304;stiklal-i fikir ise eksik bir ak&#305;lla olmaz. Fikir istiklaline sahip olanlar ak&#305;llar&#305;n&#305; do&#287;ru ile yanl&#305;&#351;&#305;, faydal&#305; ile zararl&#305;y&#305; tan&#305;mak ve ay&#305;rd etmek hususunda kullan&#305;rlar. Fikren m&#252;stakil olan insan hakk&#305;, tam ve kamil manada bie serbesti i&#231;inde arar.

&#304;slami h&#252;k&#252;mlerde ilme ayk&#305;r&#305; hi&#231; bir esas, akl&#305;n esarete d&#252;&#351;mesine sebep olacak hi&#231;bir engel yoktur. K&#246;r&#252;k&#246;r&#252;ne taklidi iptal, burhan ve delil arama, sa&#287;lam bir temele dayanmayan s&#246;ulentileri red, islam dininin bir imtiyazd&#305;d&#305;r. &#304;slam akl&#305; ve fikri donukluktan ve ta&#351;la&#351;maktan kurtarm&#305;&#351;, ba&#351;kalar&#305;n&#305;n sultas&#305;na teslim etmemi&#351;tir."

[26] 1924,

[27] L&#304;se 1 i&#231;in, 1925,

[28] &#350;eyh Safvet Yetim in Tasavvufun Zaferleri adl&#305; Kitab&#305;na Cevap, 1925

[29] 1926,

[30] 1926. Abbas Azavi taraf&#305;ndan Arap&#231;a'ya Terc&#252;me edildi. Ba&#287;dad 1963

[31] 1926,

[32] 1927, T&#252;rk&#231;e Kur'an-&#305; Kerim ad&#305;yla 1932, Qur'an’&#305; Kerim ve T&#252;rk&#231;e Anlam&#305; Ad&#305;yla 1977

[33] 1935,

[34] 1936,

[35] 1937,

[36] 1941,

[37] Son Eseri, 1944. S.H. Bolay'&#305;n sadele&#351;tirmesi, 1973,

[38] 3. bas. 1955. Bu Eser daha &#246;nce Meani'i Qur'an'la birlikta bas&#305;lm&#305;&#351;t&#305;.

&#304;&#199;&#304;NDEK&#304;LER

Раскрыть

http//photoload.ru/data/3d/f3/73/3df3736f605ccc9f89200f12f8607aef.jpg


<div align="center">
Уважаемый пользователь, вам необходимо зарегистрироваться, чтобы посмотреть скрытый текст!
Уважаемый пользователь, вам необходимо зарегистрироваться, чтобы посмотреть скрытый текст!
Уважаемый пользователь, вам необходимо зарегистрироваться, чтобы посмотреть скрытый текст!
Уважаемый пользователь, вам необходимо зарегистрироваться, чтобы посмотреть скрытый текст!
</div>


Поделитесь записью в соцсетях с помощью кнопок:

Просмотров: 1878
Рейтинг:
  • 5

Реклама от партнеров: